section and everything up till
*/ ?> ધાર્મિક  વિધિ અને વિજ્ઞાન - Lekhanotsav - Shabdoni Sangathe

ધાર્મિક  વિધિ અને વિજ્ઞાન – Lekhanotsav

આજકાલ કરોના કાળમાં આપણી જૂની પ્રથાઓ સારી હતી. તે બધા સમજવા લાગ્યા છે .ખાસ તો આપણા ગુજરાતીઓ- વૈષ્ણવ પંથી લોકોમાં જે પ્રથા છે તેને હરેક જણ યથાર્થ ઠેરવે છે .

બહારથી આવીને સ્નાન  કરવું, વારે ઘડીએ હાથ ધોવા ,મરણ થયું હોય તો૧૩ દિવસ નું સૂતક પાળવું .જેવા  ધર્મને  આધીન  નિયમો  સાયન્ટિફિક  લાગવા લાગ્યા છે. કરોના થી બચવા પણ આ જ ઉપાયો કારગત છે. તેમ જણાયું  છે .માસ્ક પહેરવો એ પણ અપરસ  અથવા જૈન ધર્મની  મૂપત્ત્તીનુ  જ સ્વરૂપ છે. .corentin પણ 14 દિવસનો હોય છે.

આ તો જાણે કરોના કાળની  દેન છે પરંતુ વર્ષોથી મારા મનમાં એક વાત તો રહી છે. આપણી  વિધિઓ  અને આજનું વિજ્ઞાન એકબીજાને પુરક  જ છે.

આપણામાં પીંડ દાનનુ  ખૂબ મહત્વ છે. થોડા સમય પહેલા પિતાજીને પિંડદાન દેવા મારો ભાઈ બેઠો હતો અને હું નજીક બેઠી હતી .તેની વિધિ માં લોટના 4 પિંડ કરે છે. પાટલા પર મૂકીને મહારાજ કોઈ શ્લોક બોલે. પિતાજી, દાદા ,પરદાદા અને તેમના પિતા એમ  ચારના નામના પિંડ હોય .મહારાજ  દાદાના પિતાના પિંડ માંથી થોડો થોડો ભાગ લઇ પિતાના, દાદાના ,અને પરદાદા ના ભાગમાં મિક્સ કરે. ત્રણે પિંડમાં નામ  મુજબ પ્રાર્થના કરે .માતા અને માતામહ નામે પણ પૂજા થાય. પછી કહે આ જીવ હવે મુક્ત થયો.

આ પ્રક્રિયા એ મને  એક  સમજ  આપી. મૃત્યુ પામેલા જીવના થોડા અંશો ત્રણેક પેઢી સુધી તેમના વારસામાં જીવંત રહે છે.

આજના વૈજ્ઞાનિક યુગમાં આ જ વાતને ડી.એન.એ કે જિનેટિક રીતે સમજવામાં આવે છે .એક જગાએ વાંચ્યું હતું કે જીવ 50% પોતાના ગયા જન્મના આત્માનો સ્વભાવ લઈને આવે છે ,અને 50% પૂર્વજોનો તેને વારસો મળે છે. ત્રણ પેઢી સુધી તો તે કોઈને કોઈ રીતે તમને સ્પર્શે  જ  છે.

ધાર્મિક પિંડદાન વિધિ હોય કે આજની વૈજ્ઞાનિક વાત .બંને સહમત છે કે તમારા શરીરમાં , મનમાં   પૂર્વજોના  ગમા- અણગમા, શોખ ,આવડત હોય જ છે .જેને આપણે જન્મજાત સ્વભાવ ગણીએ છીએ .

મરણ પાછળની  વિધિ આપણને આ સત્ય સમજાવે છે.

તો જૂના સમયમાં લગ્ન સંબંધ બાંધતા કુળ- ખાનદાન વગેરેને મહત્ત્વ અપાતું .કદાચ તેઓને વારસામાં મળતી ટેવ  કુટેવ વિશે જાણકારી હતી. જરૂરી નથી કે હરેક વખતે તે સાચા જ પડે કે આંતરજ્ઞાતીય લગ્નો નિષ્ફળ જ જાય. પરંતુ મહદઅંશે સલામતીની આ એક સાચી રીત હતી .અને ખરેખર તે સારી હતી.

ધાર્મિક રીત રીવાજો ને અગર વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી  સમજવામાં આવે તો આપણે ઘણી મૂંઝવણ નિવારી શકીએ.

Meena Shah

One comment on “ધાર્મિક  વિધિ અને વિજ્ઞાન – Lekhanotsav”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *