section and everything up till
*/ ?> ઇર્ષ્યાની અગનજાળ - Shabdoni Sangathe

ઇર્ષ્યાની અગનજાળ

વ્યક્તિ ક્યારેય સ્વીકારશે નહિ કે એને જીવનમાં કોઈના પણ માટે ઈર્ષ્યાની અનુભૂતિ થઈ છે. છતાં, ઈર્ષ્યા એ એક અનિવાર્ય લાગણી છે જેનો અનુભવ આપણામાંના દરેકને થતો જ રહે છે. ઈર્ષ્યાની સમસ્યા એ નથી કે તે સમય સમય પર આવે છે, પરંતુ ખરી સમસ્યા એ છે કે અમુક સમયે આપણી ઈર્ષ્યા આપણને જકડવા લાગે છે. અને ત્યારે થતો અનુભવ ખૂબ ભયાનક હોય છે. તેથી જ આપણી ઈર્ષ્યાત્મક લાગણીઓ ક્યાંથી આવે છે તે સમજવું રહ્યું અને તંદુરસ્ત, અનુકૂલનશીલ બનીને ઇર્ષ્યા સાથે કેવી રીતે વ્યવહાર કરવો તે શીખવું ખૂબ જરૂરી બની રહે છે.

આપણા જીવનમાં ઘણા બધા ક્ષેત્રોની ચાવી છે. આપણી સહજતા જે આપણા આંતરવ્યક્તિત્વ સંબંધોથી લઈને આપણી કારકીર્દિ સુધીના આપણા વ્યક્તિગત લક્ષ્યો સુધી મુખ્ય પ્રેરણાસ્ત્રોત બની રહે છે.પણ ઈર્ષ્યાનો નાનકડો તણખો આપણી સહજતાને નષ્ટ કરી દે છે. અંગત સંબંધ હોય કે કાર્ય ક્ષેત્ર દરેક જગ્યાએ વ્યક્તિની ઈર્ષ્યાભાવનું સમતોલન રહેવું ખૂબ જ આવશ્યક છે.મોટાભાગે દરેક જગ્યાએ એકની આવડત બીજા માટે ઈર્ષ્યાનું મૂળ કારણ બની રહે છે.અને પછી ભીતરે ઈર્ષ્યાની અગનજવાળ ઉત્તપન્ન થઈને સઘળું બાળી નાખે છે.

આપણને ગમે કે ના ગમે પરંતુ આપણે સ્વીકારવું રહ્યું કે, દરેક વ્યક્તિની અંદર પોતાની એક આવડત હોય છે. દરેક વ્યક્તિ પોતાની આવડત મુજબ પોતાના કાર્યને સારી રીતે કરવાનો પ્રયત્ન કરતો હોય છે. જયારે કોઈ એક જ કામ અલગ અલગ વ્યક્તિને આપવામાં આવે ત્યારે હળવી સરખામણીથી શરૂ થતું મૂલ્યાંકનને અંતે બંને માંથી એકના મનમાં ઈર્ષ્યાભાવ અનાયાસે ઉત્તપન્ન કરતો જાય છે.

આપણે સહુ જાણીએ છીએ કે, એક સમાન રંગ હોવા છતાં કાગડો અને કોયલ બંને અલગ જ રહે છે.કાગડો ગમે એટલું કરી લે તો પણ એ ક્યારેય કોયલની જેમ એનો અવાજ મધુરો નથી જ બનાવી શકવાનો. અને સામે પક્ષે કોયલ પણ કદાચ કાગડાની જેમ નિ:સ્વાર્થભાવ ક્યારેય કેળવી નહીં શકે. બંનેની આવડત અને ક્ષમતામાં ઘણો ફરક છે. અને કોયલનું પોતાનું એક અલગ મહત્વ છે તો કાગડાનું પણ પોતાનું અલગ મહત્વ છે.

આજના આધુનિક જમાનામાં ૯૦ ટકા વ્યક્તિઓ ઈર્ષ્યાના ભાવથી પીડાતું હોય છે. ઈર્ષ્યાનો ભાવ ખોટો નથી.આડકતરી રીતે અમુક પ્રકારની ઈર્ષ્યા વ્યક્તિની સફળતામાં ઘણું મોટું કામ કરી બતાવે છે પણ મોટાભાગે ઈર્ષ્યાનો ભાવ એટલો બધો પાંગરી જાય છે એ વ્યક્તિ અથવા સંબંધ કરતાં પણ મોટો થઈ જાય. આજે જ્યાં જોઈએ ત્યાં વ્યક્તિ આ ઈર્ષ્યાની આગથી ભીતરે સળગતો હોય છે. પણ હ્ર્દય પર હાથ મૂકીને વિચારો ઈર્ષ્યા શાની છે? અન્યની આવડતની કે પછી પોતાના કરતાં કોઈ ચડિયાતું છે એની? દરેક વ્યક્તિમાં કોઈને કોઈ આવડત હોવાની જ એટલે કોઈના વિશિષ્ટ આવડતની ઈર્ષ્યા કરવી એ માત્ર મુર્ખામી છે. અને જો કોઈ તમારા કરતાં ચડિયાતું સાબિત થાય છે તો પછી તમારે ઈર્ષ્યા કરવાની હોય કે મહેનત??

આપણે ધારીએ તો આપણું જીવન એવું બનાવી શકીએ કે પોતાની આવડત અને પોતાનું મહત્વ બતાવી શકીએ.પણ આપણે બધા જ હમેંશા બીજાની આવડતથી અથવા બીજાની પ્રગતિ જોઈને ખૂબ અંજાય જઈએ છીએ.અને ધીમે ધીમે એ ઇર્ષ્યાભાવ પેદા કરે છે.અને સંબંધમાં જયારે ઈર્ષ્યા સાથે કડવાશ અને ગુસ્સો આવે છે, ત્યારે તે ખરાબ વર્તન તરફ દોરવણી કરે છે. ઘણીવાર બીજાની પ્રગતિની નાનકડી જ્યોત આપણા મનમાં ઈર્ષ્યાની અગનજવાળ પેદા કરી દે છે. તો ઘણી વખત અંગત સંબંધમાં કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિની હાજરીથી આ ઇર્ષ્યાભાવ આવી જતો હોય છે. પણ વિચારો એ સંબંધ તમારો છે તો પછી અન્ય કોઈ વચ્ચે આવે એવી કોઈ શકયતા ખરી? કોઈપણ ક્ષેત્ર હોય આ ઈર્ષ્યા એ એક એવી આગ છે તે સૌથી પહેલા આપણા પેટમાં રેડાય છે અને અંતે આપણને જ બાળી નાખે છે.

જીવનમાં સફળતા માટે આત્મવિશ્વાસ ખૂબ પ્રાથમિક બાબત છે એમ કોઈપણ ની ઈર્ષ્યા ના કરવી એ પણ સફળ થવા માટે ખૂબ જરૂરી છે.કોઈ કામ માટે અતિશય ઉત્સાહ હોય ત્યારે સફળતા જરૂરથી મળે જ છે.પણ એ પ્રગતિ તમારા આત્મવિશ્વાસના પાયા પર રચાય તો દીર્ઘ સમય સુધી સફળતા પામી શકો પણ જો એ પ્રગતિ માત્ર અન્યની ઈર્ષ્યાથી પામશો તો ક્ષણીક જ સફળતાને અડકી શકશો.

સંબંધમાં પણ આ જ નિયમ લાગુ પડે છે. આપણા સંબંધમાં વચ્ચે આવતી કોઈપણ વ્યક્તિ આપણને ગમતી જ નથી અને જયારે કોઈપણ કારણસર આપણને કોઈ વ્યક્તિ નથી ગમતી એટલે આપણે તેના પ્રત્યે ઈર્ષ્યા કરતાં થઇ જઈએ છીએ, બની શકે એ અણગમતી બાબત આપણને સતત ખૂંચતી રહે છે. અને જે ખુંચે છે,એ કાયમ આપણને ડીસ્ટર્બ કરતું રહે છે. અમૂકવાર એ ડિસ્ટર્બન્સ એટલું બધું વધી જાય છે કે ઇર્ષ્યાભાવને લીધે આપણે આપણા સંબંધને જ કાયમ માટે ગુમાવી બેસીએ છીએ.માટે આવી બાબતોથી બને તેટલા દુર રહીએ. કોઈ વ્યક્તિના ગમે તો તેનાથી દુર થઇ જવું. તે વ્યક્તિ શા માટે નથી ગમતી? તેનું વિશ્લેષણ નાં કરતાં રહેવું! જો વિશ્લેષણ કરતાં રહીશું તો ઈર્ષ્યા કરતાં રહીશું. અને જે વ્યક્તિ આપણને નથી ગમતી તેના વિશે જ આપણે વિચાર્યા કરીશું અને જો અણગમતું છે એને જ મહત્વ આપતા રહીશું તો આપણું ગમતું ઘણું છૂટી જશે.

આપણે જયારે કોઈ વ્યક્તિને આપણાથી આગળ વધતાં જોઈએ છીએ, તો સ્વાભાવિક ઈર્ષ્યા થઇ આવે છે, પણ એ ઈર્ષ્યા આપણો પ્રોબ્લેમ છે, અને જેટલી જલ્દી સોલ્વ કરી લેવો, એ ઈર્ષ્યા આપણા મનમાં એ વ્યક્તિ પ્રત્યે દ્વેષ જગાવે નહીં એ આપણે જોવું રહ્યું. અને જો આપણે કોઈ પ્રત્યેની ઈર્ષ્યાની આગમાં સળગતાં રહીશું, તો મુક્ત બનીને નહી જીવી શકીએ. અને એ વ્યક્તિને પાછળ રાખી દેવામાં આપણે આપણી સમગ્ર ઉર્જા વ્યર્થ ખર્ચાય છે. આપણને સહુને ઈશ્વરે અખૂટ ઉર્જા આપી છે, જેનો ઉપયોગ હમેંશા હકારાત્મક રીતે કરતાં રહીશું તો આપણે આપણા જીવનને સાચા અને સારા માર્ગે લઈ જવામાં જરૂર સફળતા મળશે.આપણી ઉર્જાને બીજા કોઈને પાછળ રાખી દેવામાં વાપરીએ એનાં કરતાં એ ઉર્જાનો ઉપયોગ ખુદને આગળ લઇ જવામાં કરતાં રહીએ તો એ જરૂર લાભદાયી નીવડશે.જીવવા માટે કોઈ મોટા મોટા નિયમો જરૂરી નથી હોતા, બસ નાની નાની બાબતોને અવગણતાં રહેવાનું હોય છે. જેનાથી આપણે ડીસ્ટર્બ થતા હોઈએ, એવી દરેક બાબતોથી દુર રહીએ. આપણું જીવન આપણું છે, અને આપણા માટે જીવતાં હોય છે, તેઓનું હોય છે. તેને કોઈની ઈર્ષ્યામાં વેડફી દેવું નહિ. હમેંશા યાદ રાખવું કે,કોઈની ઈર્ષ્યા કરી અને આપણે આપણા જીવનમાં ક્યારેય રોશની ફેલાવી શકીએ નહી.

એવું કહેવાય કે, સમજદાર ને ઈશારો પૂરતો છે એટલે બસ આટલું યાદ રાખવું કે ,

જે નથી કરી શકતાં એ જરા પડતું મૂકી દો,
થોડું ધીમે ચાલો આમ દોડવાનું મૂકી દો,

ઊંચે ઉડવા બીજાને નીચા પાડવાનું છોડી દો,
બીજાના સહારે આગળ વધવાનું મૂકી દો,

સાચવો નિજ સંબંધને સ્નેહ થકી,
ઈર્ષ્યાની અગનજ્વાળામાં બળવાનું મૂકી દો…..

રેખા મણવર…સ્નેહ

7 comments on “ઇર્ષ્યાની અગનજાળ”

  1. સરખામણી માંથી j ઈર્ષા જન્મે છે.પોતાની જાત તથા આવડતને ઓળખો અને બીજાની સફળતાને સહજતાથી સ્વીકારતા થાવ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *